jaap stam

10 maddede Jaap Stam

Utku Gel


1) Jaap Stam, 17 Temmuz 1972’de Hollanda’nın Overijssel Eyaleti’ne bağlı Kampen’de dünyaya gelir. Doğduğu şehrin takımı olan DOS Kampen’in altyapısında defans mevkiisinde futbol yaşantısına başlayan Stam, profesyonel kariyerine ise 1992 yılında transfer olduğu 2. Lig takımlardan PEC Zwolle’de başlar. Bir sene sonraki durağı ise SC Cambuur olur. Stam, iki sene geçirdiği SC Cambuur’da 33 maça çıkar. Burada gösterdiği performans gelecek adına umut vadeder. 1995 yılında Eredivisie Ligi’nde mücadele eden Willem II’ye transfer olur. Bu, kariyerindeki önemli bir aşamaya işaret eder. Willem II formasıyla çıktığı 19 maçta 1 gol atıp bir de asist yapan Stam, PSV Eindhoven’in kıskacına girer.


2) Stam’ın 1996 – 1998 yılları arasında PSV Eindhoven’de geçirdiği yıllar efsaneleşmeye doğru giden adımların başlangıcıdır. PSV Eindhoven’le ilk sezonda Amstel Kupası’nı kazanır. 1997 yılı ise Jaap Stam’ın zirve yıllarından biri olur. O sezon o dönemki ismi PTT Telecompetitie olan Eredivisie Ligi’nin şampiyonu olan PSV Eindhoven, aynı yıl Johan Cruijff Schaal’ı (Hollanda Süper Kupası) kazanır. Takımın bu başarılarındaki payı yüksek olan Jaap Stam, gösterdiği performansla da Hollanda’da yılın futbolcusu ödülünün sahibi olur.


3) 1998 yılında ise Stam’lı PSV Eindhoven, Johan Cruijff Schaal’ı yine kazanır. O yıl düzenlenen Dünya Kupası ise kupa tarihinde önemli bir yer tutar. Stam’ın efsane kadrosunda yer aldığı Hollanda turnuvayı dördüncü olarak tamamlar. 1999’da Johan Cruijff Schaal yine PSV’nindir. Stam, PSV Eindhoven kariyerini 89 maçta 11 gol atıp 3 asist yaparak noktalarken, rotayı da Ada’ya kırar.


4) 17 milyon euro karşılığında Manchester United’a transfer olan Jaap Stam için 1999 yılı rüya gibi geçer. Manchester United önce Premier Lig şampiyonu olur, ardından da FA Cup’u kazanır. Unutulmaz olan ise Şampiyonlar Ligi final maçıdır. Nou Camp’da Stam’lı Manchester United’in rakibi Bayern Münih’tir. Bayern, karşılaşmaya hızlı başlar ve 6. dakikada Mario Basler’in serbest vuruştan attığı golle 1-0 öne geçer. Maç çekişmeli ve heyecanlı geçer. Uzatmalar oynanırken Bayern Münih cephesi şampiyonluk moduna girmiştir. Ama futbol tarihinde unutulmaz bir geri dönüşe imza atılır. Manchester United dakikalar 90+1 gösterdiğinde Teddy Sheringham ile skoru eşitlerken, 90+3’te Ole Gunnar Solskjaer galibiyeti getiren golü atar ve kupa Manchester United’in olur. Manchester United, o yıl Kıtalararası Kupa’yı (Toyota Kupası) ise Palmeiras’ı 1-0 yenerek elde eder. Bu başarılardaki katkısıyla Stam, UEFA tarafından ‘En İyi Defans Oyuncusu Ödülü’ne layık görülür.


5) 2000’de Manchester United ile Premier Lig şampiyonluğu yaşayan Jaap Stam, o yıl düzenlenen Avrupa Futbol Şampiyonası’nda ise Hollanda ile yarı finale kadar yükselir. Stam gösterdiği performansla UEFA’nın ‘En İyi Defans Oyuncusu Ödülü’nü yine kazanır. 2001 yılında ise Premier Lig’in şampiyonu yine Manchester United olur. Ancak Stam açısından işler yolunda gitmez. Alex Ferguson’la yaşadığı kriz sonrası takımdan ayrılmak zorunda kalır ve 25,75 milyon euro gibi büyük bir ücret karşılığında Lazio’ya transfer olur. 127 maça çıkıp 1 gol attığı, kupa ve ödüllerle geçirdiği Manchester United kariyerini noktalayan Jaap Stam, Ferguson’la yaşadığı krizi yayımladığı biyografisinde şöyle anlatır:

‘’Ferguson beni illegal yollardan Manchester’a kazandırmıştı. İlerleyen yıllarda da fark ettim ki kulüp benden kurtulmak istiyordu. İdman sırasında bunu Ferguson’a söyledim ve antrenmanı yarıda bıraktım. Eve giderken benzin istasyonunda Ferguson’un sekreteri beni aradı. O sırada telefonu Ferguson aldı ve bana neredeysem orada durmamı, yanıma geleceğini söyledi. Daha sonra Ferguson arabasıyla yanıma kadar geldi ve arabadan inerek bana ‘Lütfen Lazio'ya mümkün olan en kısa zamanda gider misin?’ diye ricada bulundu. Ben de ‘Tamam, gideceğim.’ diye cevap verdim.’’

Ferguson ise emekli olduktan sonra çıkardığı otobiyografisinde bu transferde hatalı davrandığını ve kariyerinin en büyük transfer hatalarından birisinin Jaap Stam’ı, Lazio’ya satmak olduğunu dile getirir.


6) Stam, kariyerinde yeni bir sayfa açar. Ancak transferden kısa bir zaman sonra İtalya Milli Olimpiyat Komitesi, 13 Ekim 2001’de oynanan Lazio – Atalanta karşılaşması sonrasında yaptığı doping testlerinde Stam’ın idrar tahlilinin pozitif çıktığı açıklar. Bunun üzerine İtalya Futbol Federasyonu, Stam’ı 24 Ocak 2002 tarihinden itibaren lig maçlarından men ederken, FIFA ise Haziran 2002’de Jaap Stam'a 4 ay men cezası verir. Yeşil sahalara döndükten sonra 2003-2004 sezonunda İtalya Kupası’nı kazanan Stam’lı Lazio, o sezon Şampiyonlar Ligi’nde mücadele eder. Lazio’nun grubunda Beşiktaş’ta vardır. Beşiktaş’ın ev sahibi olduğu ve Stam’ın bir gol kaydettiği maçı Lazio 2-0 kazanır. Ancak Lazio grubu sonuncu bitirerek turnuvaya veda eder. Stam, Lazio formasıyla çıktığı 94 maçta 4 gol atarak bu serüvenini 2004’te noktalar ve Milan’a transfer olur.


7) 2004’te Avrupa Futbol Şampiyonası yarı finalinde Portekiz’e yenilerek elenen Hollanda’nın kadrosunda yer alan Stam, Seria A’nın başlamasını bekler. 2004 – 2005 sezonunda Milan’la İtalya Süper Kupası’nı kazanan Stam, 2006 Temmuz’una kadar Milan’ın formasını terletir. Çıktığı 65 maçta 2 gol 2 asistlik performans sergileyen Jaap Stam ülkesine geri döner.


8) Ajax’la ilk sezon KNVB beker Kupası’nın sahibi olan Stam, 2007 ve 2008’de Johan Cruijff Schaal’ı (Hollanda Süper Kupası) kazanır. Stam, Ajax'ın 20 Ekim'de 2007’de NEC Nijmegen ile oynadığı maçta sahayı sakatlanarak terk eder. Tedaviyi uzatmak istemeyen Jaap Stam, Ajax ile olan iki yıllık sözleşmesinin sona ermesini beklemeden 29 Ekim 2007’de futbol hayatını noktalar. Ajax ile 52 maça çıkar ve 2 gol atarken bir de asist yapar. Kariyeri boyunca Hollanda Milli Takımı ile de 67 maça çıkan Stam 3 kez fileleri havalandırır.


9) Özetle Jaap Stam; hava toplarına hakim, vücudunu iyi kullanan, özelikle sert ve agresif futboluyla akıllara kazınan başarılı bir savunma oyuncusu olarak yeşil sahalara veda eder. Zaten kendisi de bu konu hakkında 2015’te Al Jazeera’ya verdiği röportajda şunu der:

‘’Defans oyuncusu olarak bizim deyimimizle 'acımasız' olmanız gerekiyor. Bende sahaya çıktığım zaman acımasız oluyordum.’’


10) Kariyerini noktaladıktan sonra futboldan kopamaz. Önce profesyonel futbolculuk kariyerine başladığı PEC Zwolle’de menajerlik yapar. 2011 senesinde Ajax’ın teknik ekibinde yer alan Stam, bir sene sonra PEC Zwolle’ye geri döner. Burada U21 takımının teknik direktörlüğünü yaptıktan sonra A Takım’da da antrenör olarak görev alır. 2013’te Ajax’a teknik ekibinde görev alarak dönen Stam, bir sene sonra Ajax U21 takımının teknik direktörlüğünü üstlenir. 2016-2018 yılları arasında Premier Lig ekiplerinden Reading’in teknik direktörlüğünü yaptıktan sonra PEC Zwolle’ye geri döner. Son olarak 2019 Haziran’ında Feyenoord ile anlaşır.